Anarchiaeth Copenhagenaidd gan Cai O’Marah

O Gymru fach teithiais i ddinas enfawr, a brif ddinas Denmarc, Copenhagen, lle rwyf wedi aros a’u hymweld ers bron i fis bellach. Mae’r ddinas hon, a’r wlad gynt yn drefedigaeth i’r Almaen Natsïaeth, wedi cael rhith-garwriaeth efo gwleidyddiaeth radical yr adain chwith, a falle’r digwyddiadau mwyaf amlwg yw sefydliad tref rydd Christiannia yn yr ardal Christianshavn o’r ddinas. Yn y dechrau dim ond un mewn mor o sgwats wedi eu seilio ar egwyddorion anarchiaeth oedd Christiannia, ond bellach mae wedi datblygu i fod yn dref gwbl ymreoliaethol a hunan gynaladwy. Mae llawer o bethe all anarchwyr ym Mhrydain a Chymru ddysgu o’r hyn digwyddodd yn Christiannia, er enghraifft defnyddio agwedd a ethic DIY er mwyn addysgu’r sgiliau angenrheidiol sydd eu hangen er mwyn allu bod yn hunan gynaladwy, ac adeiladu tai ei’n hunain drwy ddefnyddio adnoddau wedi eu hailgylchu drwy freeganiaeth e.e. Cael hyd i adnoddau fatha pren, metal, teclynnau pren a metal ac yn y blaen.

Tai, a chychod hunan gynaladwy a gafodd ei adeiladu drwy ddefnyddio sgiliau DIY, a agwedd freeganiaeth.

Mae llawer o feddylwyr adain chwith wedi gwneud hyn, ac yn dal i’w wneud drwy adeiladu cychod, tai a’n tyfu bwyd, llysiau ayyb nid dim ond yn Christiannia, ond hefyd mewn canolfannau cymdeithasol ar hyd a lled y ddinas, fatha’r ‘Youth House’ yn ardal Nørrebro, a’r ‘South Harbour,’ lle mae cymdeithas o bobl a oedd methu fforddio talu rhent yn y ddinas, a’n seilio ar   wleidyddiaeth radical adain chwith, wedi adeiladu tai cwbl hunan gynaladwy eu hunain, a llawer o’r tai yn gychod sydd wedi eu hadeiladu gan bobl heb sgiliau proffesiynol, ond sydd wedi addysgu eu hunain mewn sgiliau DIY. Hefyd, mae’n bwysig i nodi bod ym mis Mawrth 2007 cafodd canolfan, neu sgwat, yr ‘Youth House,’ ei dadfeddiannu gan yr heddlu, a chafodd cefnogaeth gan hofrennydd militaraidd.

Yn dilyn hyn disgynnodd ardal Nørrebro i ddwylo 2,500 o brotestwyr yn llosgi’r strydoedd. Er bod dulliau di-drais yn gallu bod yn effeithiol er mwyn datgelu a chyhoeddi tactegau milain yr heddlu, mae hwyrach angen fwy o hwb a dewder gwleidyddol yng Nghymru, ac yn bendant, yn fy marn i mae angen rhyddhau ei’n meddyliau o’r cysyniad cenedlaethol sy’n ei’n twyllo ni i gefnogi’n llywodraeth sydd yn dal i reoli ei’n bywydau a’n poeni dim am ei’n safonau byw ni, a’n ceisio, heb ddim rhwystr i’w ei’n atal ni rhag byw bywydau hunan gynaladwy.

Wrth grwydro o amgylch y ddinas, mae’n dod yn fwyfwy amlwg bod cysyniad gwleidyddol cryf iawn yn bodoli o fewn meddyliau pobl ifanc Copenhagen, a sin tanddaearol yn defnyddio canolfannau cymdeithasol fatha’r ‘Youth House’ er mwyn cynnal nosweithiau cerddorol ac yn y blaen. Fel esiampl, ymwelais i a pharti cerddoriaeth reggae yn yr ‘Youth House.’ Wrth imi gyrraedd yr safle sylweddolais ar y faner enfawr a’r arysgrif ‘the police has lost control of this part of the city’ yn chwifio o flaen yr mynedfa, a wrth cerdded mewn i’r feniue llawn graffitti radical, a bas uchel yn crynu’r llawr, a’r arogyl melys marijuana yn peillio’r awyr, dwi’n sylwi bod teimlad undod cryf yn bresennol yn yr ‘stafell. Yn ogystal, mae’r celfyddydau’n offeryn gryf i’w ddefnyddio er mwyn rhoi neges wleidyddol allan, a mae sawl wal graffiti oamgylch yr ddinas yn rhoi lwyfan i bobl mynegi ei barn personol fel arall fysynt heb cael yr cyfle i’w wneud. Mae un engheraifft o slogan radical gwleidyddol welais yn ystod yr trip o danodd.

Graffitti ‘your money is worth shit to us’ Copenhagen.

Mae hefyd cymdeithas o bobl sydd wedi adeiladu ei tai eu hynain, a’n byw yn hollol hunan gynaladwy yn bodoli yn ardal Vesterbro o’r ddinas. Mae’r rhain yn defnyddio nwyddau cynaladwy fatha pŵer solar i greu trydan, a’r rhan fwyaf o dai efo gerddi llysiau i dyfu bwyd.

Tai hunain gynaladwy.

Egni pwer solar a gerddi llysau.

Er bod anarchiaeth wedi hybu a ffynnu i raddau yn Copenhagen, mae dal o bell ffordd yn ddinas berffaith, a rhyddfrydol. Er enghraifft mae agwedd ceidwadol iawn yn dal tir gyda llawer o bobl y ddinas, a hyn i raddau oherwydd yr agwedd bod system lles cryf yn bodoli yn y wlad felly all bobl ddim cwyno am bolisïau’r llywodraeth ayyb. Hefyd, er bod llawer o dwristiaid sydd yn ymweld â Christiannia ar yr rhan amlaf yn meddwl bod hon yn system berffaith, sy’n gweithio’n grêt, mae dal yn gweithredu ar system hierarchaidd, gyda phobl ar y top yn gwneud penderfyniadau fatha pwy sy’n cael yr hawl i fyw yn y dref, polisïau a ‘gyfreithiau’r dref. Yn ogystal, ymatebodd pennaeth y dref yn hurt ofnadwy tuag at ddefnyddwyr cyffuriau cryfach na marijuana, wrth daflu nhw allan a dechrau ymgyrch propaganda gwrthgyffuriau o fewn ffiniau Christiannia. Yn fy marn i mae’r gwrthodiad o ffyrdd bobl eraill o fyw fel hyn ddim yn seilio ar egwyddorion anarchiaeth. Hefyd, does ddim system o ddemocratiaeth uniongyrchol yn bodoli yn Christiannia, felly dim ond y biwrocratiaid ar y top sydd yn gwneud penderfyniadau yn y dref.

Yn debyg, ers mis bellach rwyf wedi bod yn aros, cyfrannu a gweithio i brosiect cymdeithasol sydd â nod o greu byd fwy hunan gynaladwy drwy ddulliau ac ethos DIY, a’n gweithio’n galed ofnadwy er mwyn ceisio llwyddo yn y nod hwn. Enw’r prosiect yw Flydendeby. (Floating City)

Er bod y grŵp yn seilio ar egwyddorion anarchiaeth, mae dal strwythurau awdurdod a phŵer yn bodoli. Fel esiampl, mae grŵp o bedwar pobl yn gwneud penderfyniadau annemocrataidd a’n gysgodus iawn, a’r penderfyniadau yma’n effeithio gweithgareddau’r gwirfoddolwyr, neu polisiau i’w ymwneud efo’r prosiect. Tydi’r penderfyniadau yma ddim yn cael ei thrafod efo’r grŵp cyfan, a rhan amlaf ddim yn cael eu datgelu’n glir i weddill y grŵp. Mae teimlad o ofn ac amheuaeth gyda’r grŵp yma tuag at fewnfudwyr i raddau, a hyn yn bennaf oherwydd ofn colli rheolaeth o’i phrosiect nhw, a’u hawydd i reoli’r prosiect. Mae’r hyn y bod gemau pŵer yn cael eu chwarae mewn sgwats anarchaidd yn codi cwestiynau mawr, a’n bennaf, y cwestiwn mwyaf pwysig efallai; Ydy strwythurau pŵer yn anochel mewn cymdeithas? Neu os modd gwthio’r system pŵer ac awdurdod o’m cymdeithas?!

Celf i’r wefan gan ddyluniwr ‘Remember 68’.

Fe aeth grŵp ohonom o ogledd Cymru i ffair lyfrau Anarchaidd Sheffiled rhai wythnosau yn ôl. Yno mewn cyfarfod ynglŷn â chreu gweithgarwch anarchaidd yng nghefn gwlad fe wnes i gyfarfod a dyluniwr. Fe wnes i gymryd ei gerdyn ac mi wnes i gysylltu ag ef ynglŷn â gwenud banner i’r gwefan yma o egwyddorion o gyd-gymorth… Fe wnaeth o ddylunio’r faner hyfryd yma yn rhad ac am ddim!
‘Remember 68’ yw ei enw fel artist. Pam cofio 68? Gofynnais i wrtho fo…
‘1968 was a year of almost-revolution, the Vietnam War protests led
to mass revolt around the world, famously in the universities of
France, Germany & the USA (I got my tattoo when the student
anti-fees protest was actually looking dangerous – those protests
were what got me into anarchism in the first place), & led to
brutal repressions like the Soviet invasion of Prague & the
Tlaleloco Square massacre in Mexico City. To me “Remember ’68”
means to carry on that fight & finish what was started.’

Dyma’r linc i’w wefan dylunio. Ewch am sgowt!

Ffansin ffrwchweddus ‘Ffwff’!

Ffansin newydd ‘Ffwff’!

Celf clawr gan Mererid Haf Merecoincidence.

Yr ydym eisiau cyfranwyr i ffansin gwrth-awdurdodol i’r genod! Cartŵn, celf, erthygl, barddoniaeth, stori, profiad, ryseitiau, cyfarwyddiadau i greu rhywbeth adref steil D.I.Y. rhyw neu rhywiaeth… be bynnag da chi isho! Gyrrwch e-bost at daldydin@hotmail.co.uk neu gadewch sylw yma  os ydych chi awydd cyfrannu.. Mae modd i chi wneud tudalen A5 a’i sganio a’i ddanfon dros y we os ydych chi’n byw yn bell o Wynedd.

Be ydi ffansin? Dyma Heledd Williams yn trio egluro yn ‘Steddfod yr Urdd 2011 y diwrnod yr oedd gweithdy ffansins yr oedd yn ei gynnal ar y maes ar stondin Cymdeithas yr Iaith. Fideo oddi ar blog y Twll.